Có những hành trình đổi mới không khởi đầu bằng một bản kế hoạch hoàn hảo, mà bắt đầu từ một câu hỏi rất mộc mạc: “Nếu thử một cách khác đi, liệu câu chuyện của buôn làng có thể đi xa hơn?”
Anh Đỗ Quang Vũ, founder của Yang Tao tìm đến với “Bước chân Di sản” khi mọi thứ còn ở những viên gạch sơ khởi. Yang Tao mang theo cả một gia tài thiêng liêng của người M’Nông Rlăm: nghệ thuật gốm cổ truyền không bàn xoay, sắc màu thổ cẩm, âm vang cồng chiêng và tri thức bản địa trù phú nơi đại ngàn. Nhưng hành trang ấy thuở đầu gần như chỉ nằm lại ở lòng nhiệt huyết. Nhận diện thương hiệu chưa thành hình, truyền thông chưa bài bản, và cách duy nhất để chúng tôi tìm kiếm khách hàng là qua những lời giới thiệu truyền miệng hay những cuộc gặp gỡ trực tiếp. Một sản phẩm mang nặng hồn thiêng xứ sở nhưng lại loay hoay trước bài toán thị trường: Làm sao để người trẻ lắng nghe, thấu hiểu và trân trọng giá trị nguồn cội?
Yang Tao không tìm thấy câu trả lời tức thì khi bước vào chương trình, nhưng “Bước chân Di sản” đã cho doanh nghiệp chiếc gương soi để nhìn lại chính mình, trao cho họ những công cụ chuẩn mực và trên hết thử mở rộng góc nhìn về cách một sản phẩm có thể bước ra thị trường. Từ những buổi đào tạo đến quá trình mentoring, từ việc cải tiến sản phẩm đến những kết nối mới, từng thay đổi của YANGTAO đều diễn ra theo cách rất riêng: không vội vàng tạo ra một điều hoàn toàn khác, mà bắt đầu bằng việc làm tốt hơn những gì đang có.
Và có lẽ, đó cũng chính là tinh thần của đổi mới: không nhất thiết phải bắt đầu bằng một bước nhảy thật lớn. Đôi khi, chỉ cần dám thử một cách làm mới, một góc nhìn mới hay một con đường mà trước đây mình chưa từng nghĩ tới, hành trình đã bắt đầu.
Khi một doanh nghiệp mới bắt đầu học cách kể câu chuyện của mình
Với một doanh nghiệp mới, marketing “truyền miêng” và những lần giới thiệu sản phẩm trực tiếp đây là những phương thức giúp sản phẩm tìm được những khách hàng đầu tiên, nhưng đồng thời cũng đặt ra một bài toán lớn hơn: làm thế nào để câu chuyện của doanh nghiệp có thể đi xa hơn?
YANGTAO cho biết, các kiến thức về truyền thông từ xác định khách hàng mục tiêu, xây dựng thông điệp, lựa chọn kênh truyền thông đến kể chuyện từ các buổi huấn luyện của Bước Chân Di Sản là những nội dung hữu ích và tạo ra nhiều thay đổi.Những kiến thức ấy có thể những khái niệm quen thuộc trong kinh doanh và truyền thông với nhiều chủ doanh nghiệp, nhưng với một doanh nghiệp đang ở giai đoạn khởi tạo, chúng lại là những viên gạch đầu tiên để xây dựng cách Yang Tao xuất hiện trước khách hàng.
YANGTAO cũng nhìn nhận rất rõ vị trí của mình trên hành trình ấy. Và với sự hỗ trợ từ Bước chân Di sản, thương hiệu và sản phẩm dịch vụ đang dần được chuẩn hóa. Hoạt động truyền thông cũng đã được lên kế hoạch và triển khai bài bản hơn, hiệu quả hơn. Điều đó cho thấy doanh nghiệp chưa xem mình đã “hoàn thiện”, mà đang ở một giai đoạn quan trọng hơn: học cách xây dựng nền tảng để có thể đi đường dài.
Trong thời gian tham gia Dự án, YANGTAO chưa phát triển thêm sản phẩm hoặc dịch vụ di sản hoàn toàn mới. Thay vào đó, dự án đã cải tiến 3 sản phẩm hiện có, tập trung vào việc điều chỉnh để phù hợp hơn với nhu cầu và thị hiếu của khách hàng. Trong số đó có những hướng phát triển liên quan đến sản phẩm chuyên đề giáo dục và tour du lịch khám phá khoa học.
Ba sản phẩm ấy không phải là một cuộc “thay áo” hoàn toàn. Đó là quá trình nhìn lại những gì YANGTAO đã có, đặt chúng trước một câu hỏi mới: khách hàng hôm nay đang cần gì, mong đợi điều gì và mình có thể làm gì để sản phẩm trở nên phù hợp hơn?
Từ góc nhìn đó, đổi mới không còn là việc phủ nhận những gì đã làm trước đây. Ngược lại, đổi mới có thể bắt đầu từ chính nền tảng hiện có. Một sản phẩm được điều chỉnh đúng nhu cầu có thể mở ra một cách tiếp cận khác. Một trải nghiệm được thiết kế lại có thể chạm đến một nhóm khách hàng mới. Một câu chuyện được kể theo cách khác có thể khiến những giá trị vốn đã tồn tại từ lâu được nhìn thấy rõ nét hơn.
Một người dẫn đường – Mở khóa những tiềm năng chưa từng nghĩ tới
Nếu đào tạo mang lại tri thức nền tảng, thì những giờ phút làm việc 1-1 cùng Mentor chính là cú hích chiến lược cho YANG TAO.
Trước đây, chúng tôi chỉ quẩn quanh với những tệp khách hàng cá nhân nhỏ lẻ. Chính Mentor là người kiên nhẫn lắng nghe, thấu cảm từng áp lực và thẳng thắn chỉ ra tiềm năng lớn đang ngủ quên: kênh phân phối B2B và B2G. Lần đầu tiên, Yang Tao dám tự tin nghĩ đến việc đưa giải pháp giáo dục di sản vào hệ thống trường học quốc tế, các cơ sở tư thục và các đơn vị giáo dục trải nghiệm quy mô lớn.
Anh Vũ chia sẻ Mentor không chỉ cho chúng tôi chiếc cần câu trong thời gian chương trình, mà sự đồng hành ấy vẫn kéo dài bền bỉ cho đến tận hôm nay. Ngay cả khi dự án bước vào giai đoạn thương mại hóa, những định hướng về tài nguyên rừng và giáo dục sinh thái vẫn tiếp tục được Mentor bồi đắp. Với YANG TAO, giá trị nhận về lớn hơn một khóa học rất nhiều: đó là có thêm một người tri kỷ cùng nhìn về một hướng.
Điều đáng chú ý là mối quan hệ ấy không kết thúc cùng chương trình. YANGTAO cho biết vẫn có nguyện vọng tiếp tục giữ kết nối và nhận sự cố vấn trong giai đoạn thương mại hóa. Hiện Mentor vẫn đang hỗ trợ dự án ở những hướng liên quan đến rừng và giáo dục. Với YANGTAO, sự đồng hành ấy vì thế không chỉ là một phần của chương trình, mà tiếp tục trở thành một nguồn lực trong hành trình phía trước.
Sinh kế nở hoa dưới những nếp nhà sàn
Điều khiến doanh nghiệp xúc động nhất sau hành trình chuyển mình này không chỉ nằm ở những con số doanh thu, mà là giá trị bắt đầu lan tỏa ngược về cộng đồng.
Từ các mô hình trải nghiệm và sản phẩm được chuẩn hóa, YANG TAO đã bước đầu tạo ra việc làm ổn định cho 5–7 phụ nữ bản địa và mở lớp truyền nghề cho các bạn trẻ trong buôn. Những người mẹ, người chị M'Nông vốn chỉ quen việc nương rẫy nay đã có thể tự hào sống được bằng chính nghề dệt, nghề nặn đất của ông bà để lại. Nhìn những đôi bàn tay thô ráp tỉ mỉ nắn nót từng món đồ gốm cho học sinh thành phố, Yang Tao hiểu rằng: sức sống của di sản chỉ thực sự bền vững khi nó nuôi dưỡng được nụ cười và sinh kế của chính người dân buôn làng.
Chưa có một công thức hoàn chỉnh, nhưng đã có một tinh thần để tiếp tục
Nhìn lại hành trình cùng "Bước chân Di sản", anh Đỗ Quang Vũ – người đại diện dự án bộc bạch: YANGTAO không bước ra khỏi Dự án với một câu chuyện “thay đổi hoàn toàn” chỉ sau vài tháng. Thay vào đó, doanh nghiệp đang có thêm những nền tảng, những sản phẩm được cải tiến, những góc nhìn mới về thị trường và những kết nối có thể tiếp tục đồng hành.
Hiện anh Đỗ Quang Vũ vẫn đang phân bổ thời gian để phát triển YANGTAO, đồng thời tìm kiếm thêm những người bạn đồng hành. Bên cạnh đó, anh cũng đang hỗ trợ Dự án Gốm Phước Tích. Điều đó cho thấy hành trình của YANGTAO không dừng lại ở thời điểm chương trình kết thúc. Những gì được học, những kết nối được hình thành và những câu hỏi được mở ra vẫn tiếp tục đi cùng dự án. Phía trước vẫn còn những việc cần làm: từng khâu đóng gói, từng kênh truyền thông và mở rộng mạng lưới phân phối và đồng hành . Đó đều là những bài toán cần thời gian để thử nghiệm và điều chỉnh.
Anh Vũ đã đồng hành cùng dự án trong khoảng 2 năm và anh nhìn nhận Bước Chân Di Sản như một nơi giúp dự án lan tỏa và kết nối với nhiều người hơn. Bước Chân Di Sản không chỉ là một chương trình cung cấp kiến thức mà đó còn là một không gian để những dự án như YANGTAO bước ra khỏi phạm vi quen thuộc của mình, được nhìn thấy nhiều hơn và có thêm cơ hội gặp những người cùng quan tâm đến câu chuyện về di sản, sáng tạo và phát triển bền vững.
Có lẽ vì vậy mà khi được hỏi muốn gửi thông điệp gì đến những doanh nghiệp, nghệ nhân khác đang chần chừ trước việc thay đổi cách làm truyền thống, anh Đỗ Quang Vũ không đưa ra một công thức thành công. Anh chỉ nói một câu rất ngắn:
“Hãy mạnh dạn làm và thay đổi. Hãy dám thử.”
Bởi đôi khi, điều khiến một dự án đứng yên không phải là thiếu ý tưởng, mà là chưa đủ can đảm để thử một điều mình chưa từng làm. Một sản phẩm mới có thể cần nhiều lần điều chỉnh. Một hướng đi mới có thể cần thời gian để kiểm chứng. Một kết nối mới có thể chưa tạo ra kết quả ngay lập tức. Nhưng nếu không bắt đầu, sẽ không bao giờ biết phía trước có thể mở ra điều gì. YANGTAO cũng đang ở chính điểm ấy – giữa những gì đã làm được và những điều vẫn còn đang thử nghiệm và chỉ cần chúng ta can đảm bước đi một bước, con đường đưa nguồn cội hòa vào tương lai sẽ tự khắc mở ra.
Bước Chân Di Sản – nơi một dự án có thể được nhìn thấy và kết nối nhiều hơn
Đổi mới, sau cùng có lẽ không phải là biết chắc mình sẽ đi đến đâu. Đổi mới là dám bước đi khi con đường phía trước vẫn còn chưa được vẽ hết. Và với YANGTAO, mỗi lần dám thử hôm nay có thể sẽ trở thành điểm bắt đầu cho một con đường mới của ngày mai.
Đổi mới một sản phẩm đã khó. Đưa sản phẩm ấy đến gần hơn với cộng đồng và tìm kiếm những người có thể đồng hành cùng mình lại là một câu chuyện khác.
Theo chia sẻ của anh Đỗ Quang Vũ – Giám đốc YANGTAO, anh đã đồng hành cùng dự án trong khoảng 2 năm và nhìn nhận Bước Chân Di Sản như một nơi giúp dự án lan tỏa và kết nối với nhiều người hơn.
Với một doanh nghiệp vẫn đang trong giai đoạn khởi tạo, khả năng được gặp gỡ, trao đổi và kết nối có thể mở ra những cơ hội mà một đội ngũ nhỏ khó có thể tự mình tạo dựng trong thời gian ngắn. Đó có thể là một cuộc trò chuyện, một lời góp ý, một người bạn đồng hành mới hay đơn giản là một góc nhìn khác về chính điều mình đang làm.
Hành trình của YANGTAO vì thế không diễn ra một mình. Nó được tạo nên từ sản phẩm, từ những người làm dự án, từ Mentor, từ những kết nối mới và cả từ những lần thử nghiệm chưa chắc đã có ngay đáp án. Mỗi kết nối mới lại có thể mở ra một câu hỏi mới và đôi khi, chính câu hỏi đó lại trở thành điểm bắt đầu của một hướng đi khác.
