Với những người đang gìn giữ và phát triển nghề truyền thống, làm ra một sản phẩm tốt mới chỉ là bước đầu. Để di sản tiếp cận nhiều khách hàng hơn, người làm nghề còn cần biết cách kể câu chuyện về sản phẩm, quản lý tài chính và tìm kiếm những hướng đi phù hợp cho hoạt động kinh doanh.
Đó cũng là hành trình của anh Nguyễn Thanh Bảo, chủ hộ kinh doanh Gốm Phước Tích Ô Lâu, khi tham gia dự án Đổi mới trên nền Di sản – Thúc đẩy Công nghiệp văn hóa sáng tạo, phát triển Tương lai bền vững.
Khi người làm nghề cần thêm những kỹ năng mới
Trước khi tham gia dự án, hoạt động kinh doanh của Gốm Phước Tích Ô Lâu chủ yếu dựa vào các đại lý, hội chợ và những khách hàng đã biết đến sản phẩm, chủ động đặt hàng. Đây là những kênh bán hàng quen thuộc, nhưng để phát triển kinh doanh bền vững, người làm nghề cần nhiều hơn kinh nghiệm sản xuất và sự am hiểu về sản phẩm.
Trong quá trình tham gia dự án, anh Bảo có cơ hội tiếp cận những kiến thức mới về truyền thông, quản lý tài chính, định giá sản phẩm và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). An cũng học cách thiết kế ấn phẩm để giới thiệu sản phẩm một cách rõ ràng, chuyên nghiệp hơn.
Những kiến thức này không lập tức làm thay đổi mô hình sản xuất, nhưng mở rộng cách anh nhìn nhận công việc kinh doanh. Bởi với một cơ sở nghề truyền thống, phát triển không chỉ nằm ở việc tạo ra sản phẩm, mà còn ở khả năng đưa sản phẩm đến gần hơn với thị trường.
Vượt qua nỗi ngại thuyết trình
Một trong những thay đổi đáng nhớ nhất của anh Bảo đến từ kỹ năng thuyết trình.
Trước đây, việc trình bày ngắn gọn những điểm nổi bật của sản phẩm chưa phải thế mạnh của anh. Khi cần giới thiệu hoạt động kinh doanh trước người khác, anh gặp khó khăn trong việc chọn lọc thông tin và truyền tải thông điệp hiệu quả. Có những thời điểm, anh từng nghĩ đến việc bỏ cuộc vì thuyết trình không phải sở trường. Tuy nhiên, thay vì dừng lại, anh tiếp tục tham gia các buổi học và kiên trì luyện tập.
Sự đồng hành của người cố vấn Huyền cũng góp phần giúp anh vượt qua trở ngại này. Từ việc chỉnh sửa nội dung trên slide đến hướng dẫn cách cầm micro khi trình bày, những hỗ trợ cụ thể giúp anh từng bước hoàn thiện phần thể hiện của mình.
Điều đáng chú ý không chỉ là kỹ năng thuyết trình được cải thiện, mà còn là sự chủ động của người làm nghề trước một kỹ năng mới. Không cần phải giỏi ngay từ đầu, điều quan trọng là sẵn sàng học hỏi và thực hành để tiến bộ.
Từ kỹ năng cá nhân đến tư duy kinh doanh
Bên cạnh thuyết trình, anh cho biết dự án giúp anh có thêm kiến thức về quản lý tài chính, kế toán, lập kế hoạch và sắp xếp thứ tự ưu tiên trong công việc. Anh cũng tiếp cận cách sử dụng AI và thiết kế catalogue phục vụ hoạt động kinh doanh.
Đây đều là những kỹ năng có tính ứng dụng đối với các cơ sở sản xuất truyền thống. Khi nguồn lực còn hạn chế, việc quản lý tốt hơn và giới thiệu sản phẩm hiệu quả hơn có thể giúp người làm nghề chủ động hơn trong quá trình phát triển.
Những chuyển biến này chưa đồng nghĩa với việc mọi khía cạnh kinh doanh đều thay đổi. Theo chia sẻ của anh Bảo, mô hình sản xuất vẫn không có nhiều khác biệt và cơ sở chưa phát triển thêm sản phẩm mới. Tuy nhiên, số lượng khách hàng mua sỉ đã tăng lên, trong khi các kênh bán hàng cơ bản vẫn được duy trì.
Câu chuyện của Gốm Phước Tích Ô Lâu vì thế không phải một hành trình đổi mới toàn diện chỉ sau thời gian ngắn. Đó là quá trình tích lũy năng lực, trong đó người làm nghề từng bước bổ sung những kỹ năng cần thiết để thích ứng với yêu cầu kinh doanh.
Đổi mới trên nền di sản cần bắt đầu từ nhu cầu thực tế
Không có một công thức đổi mới phù hợp với tất cả. Mỗi cơ sở có xuất phát điểm, nguồn lực và khó khăn riêng. Vì vậy, bên cạnh việc cung cấp kiến thức, sự đồng hành cần giúp người làm nghề xác định được điều gì thực sự hữu ích và có thể áp dụng vào công việc của mình.
Với anh Bảo, hành trình tham gia dự án mang lại cơ hội học hỏi và cải thiện những kỹ năng trước đây còn hạn chế. Khi được hỏi muốn nhắn gửi điều gì đến những cơ sở còn do dự trước các chương trình đào tạo, anh chọn một lời khuyên giản dị: “Nên tiếp thu thập thật nhiều kiến thức.”
Không phải mọi kiến thức đều tạo ra thay đổi ngay lập tức. Nhưng khi người làm nghề sẵn sàng học hỏi, họ có thêm cơ sở để nhìn lại cách vận hành, nhận diện những điểm cần cải thiện và lựa chọn hướng phát triển phù hợp.
Câu chuyện của Gốm Phước Tích Ô Lâu cho thấy đổi mới trên nền di sản không nhất thiết bắt đầu bằng một sản phẩm hoàn toàn mới hay sự thay đổi lớn trong mô hình sản xuất. Đôi khi, hành trình ấy bắt đầu từ việc người làm nghề học cách giới thiệu sản phẩm tốt hơn, quản lý công việc hiệu quả hơn và chủ động tiếp cận những phương thức kinh doanh mới.
Di sản được gìn giữ bằng sự am hiểu và tâm huyết của người làm nghề. Để di sản tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại, những giá trị ấy cần đi cùng năng lực thích ứng và tinh thần học hỏi không ngừng.
