.jpg)
Khi dòng chảy hội nhập toàn cầu đang ngày càng lan rộng cũng chính là lúc những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc càng cần được gìn giữ và tôn vinh. Mang theo khát vọng đưa di sản và nghề truyền thống vào giáo dục, để tri thức không chỉ là câu chuyện của sách vở mà còn là trải nghiệm thực tế, dự án Giáo dục Di sản Việt Nam: VietHED - Vietnam Heritage Education ra đời với sứ mệnh nuôi dưỡng một thế hệ học sinh Việt Nam hiểu biết, sáng tạo và đầy tự hào.
Tìm lời giải cho bài toán di sản
Với VietHED, giáo dục di sản là cầu nối giúp thế hệ trẻ tiếp cận và tìm hiểu những giá trị văn hóa truyền thống thông qua các hoạt động học tập, khám phá và trải nghiệm. Tuy nhiên, để những giá trị ấy được lan tỏa lâu dài thì nội dung giáo dục ý nghĩa thôi vẫn chưa đủ, mà doanh nghiệp còn cần một mô hình kinh doanh phù hợp để duy trì hoạt động và tạo ra giá trị kinh tế bền vững.
Khi tâm huyết vướng rào cản vận hành
Thời gian đầu, VietHED vận hành phụ thuộc phần lớn vào các kênh mạng xã hội, loay hoay giữa việc định vị nhóm khách hàng trọng tâm và cách thức thương mại hóa dịch vụ. Làm thế nào để giáo dục di sản không dừng lại ở những hoạt động phong trào ngắn hạn? Làm sao để tạo ra dòng tiền bền vững, vừa nuôi sống bộ máy, vừa giúp các nghệ nhân địa phương an tâm gắn bó với nghề? Áp lực công việc sự vụ từng khiến đội ngũ có lúc quá tải và mơ hồ trong việc mở rộng quy mô.
Khi di sản tìm thấy hướng đi mới
Khi đến với dự án, thông qua các hoạt động đào tạo, pitching và đặc biệt là mentoring, VietHED đã có cơ hội nhìn nhận lại doanh nghiệp từ nhiều góc độ để từng bước xác định những vấn đề cần ưu tiên giải quyết.
Trong suốt quá trình tham gia dự án, đã có thời điểm đội ngũ VietHED quá bận rộn để duy trì sự kết nối thường xuyên với dự án. Tuy nhiên, bước ngoặt của VietHED bắt đầu từ chính những phiên cố vấn chuyên sâu 1:1. Đồng hành cùng mentor Linh Lê, đội ngũ không nhận về những lời khuyên chung chung, mà được bóc tách thẳng thắn từng lỗ hổng trong vận hành và mô hình kinh doanh.
Bên cạnh đó, một trong những bước tiến mạnh mẽ nhất của VietHED trong quá trình tham gia dự án là sự thay đổi trong tư duy giữa bảo tồn văn hóa và phát triển kinh tế di sản. Mentor đã giúp VietHED nhìn nhận một nguyên lý căn bản: Bảo tồn không đối lập với thương mại. Muốn di sản sống được, sản phẩm phải giải quyết nhu cầu thực của thị trường chứ không thể chỉ trông đợi vào lòng trắc ẩn hay sự ủng hộ nhất thời. Từ việc định vị lại phân khúc khách hàng B2B (các trường học, tổ chức giáo dục, doanh nghiệp lưu trú) đến chuẩn hóa quy trình dịch vụ, đội ngũ từng bước tháo gỡ được sự lúng túng trong định giá và tổ chức. Đối với VietHED, di sản không đứng ngoài nền kinh tế mà còn có thể tiếp tục phát huy ý nghĩa khi được tích hợp trong các sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm phù hợp với nhu cầu của xã hội.
Bước ra từ các buổi đào tạo, cố vấn và phiên pitching thực chiến của dự án, VietHED đã cụ thể hóa chuyển đổi tư duy thành hành động rõ ràng: Chuẩn hóa danh mục sản phẩm: Cải tiến 2 chương trình trải nghiệm hiện hữu và phát triển dòng sản phẩm mới – tiêu biểu là Hộp trải nghiệm Văn hóa – Di sản (như dòng Trống Lùng Tùng), biến tri thức di sản thành học cụ tương tác trực quan. Đặc biệt, thay vì mục tiêu khiêm tốn 60 triệu đồng ban đầu, dự án đã cán mốc doanh thu 195 triệu đồng (vượt hơn 300% kế hoạch) và tiêu thụ thành công 450 hộp trải nghiệm ngay trong thời gian ươm tạo. Không chỉ vậy, VietHED đã tích hợp thành công vào mạng lưới liên kết với các đơn vị dịch vụ du lịch, trường học và cộng đồng văn hóa, mở ra các hợp đồng cung ứng dài hạn.
Doanh nghiệp tin rằng để di sản có thể tiếp tục tồn tại và được trao truyền qua các thế hệ, người nghệ nhân cần có khả năng sống được bằng nghề một cách bền vững. Do đó, những chuyển biến này không chỉ là bước tiến trong tư duy giáo dục di sản mà còn mang lại giá trị kinh doanh cao; vừa tạo ra những trải nghiệm có ý nghĩa, đồng thời cũng duy trì hoạt động gìn giữ di sản dài hạn.
Đổi mới để tiếp nối di sản
Sự chuyển mình của VietHED tại Bước chân Di sản cho thấy: một dự án văn hóa chỉ thực sự bền vững khi tìm được mô hình kinh doanh tử tế và khả thi. Được đặt đúng hệ sinh thái – nơi có sự đồng hành của chuyên gia cố vấn, mạng lưới doanh nghiệp hỗ trợ và cầu nối thương mại B2B – những hạt mầm di sản hoàn toàn có thể tự đứng vững và phát triển mạnh mẽ.
Thành công của VietHED cùng các dự án tại Bước chân Di sản 2025 là minh chứng rõ nét cho thấy giá trị của việc dám dấn thân và đổi mới. Hành trình ấy đang tiếp tục mở rộng, đón chờ những nhà sáng lập mang khát vọng văn hóa cùng bước tiếp tại Bước chân Di sản Mùa 2.
